هر کسی که برای اولین بار پا به یک فروشگاه کاشی و سرامیک میگذارد، معمولاً از حجم گزینههای موجود کمی گیج میشود؛ چون فهمیدن اینکه انواع سرامیک دقیقاً چه تفاوتهایی با هم دارند و کدامیک برای کف آشپزخانه یا دیوار حمام مناسبتر است، نیازمند کمی آشنایی فنی است. در این مطلب، حاصل جمعبندی منابع فارسی و بینالمللی درباره روش تولید، لعاب، مقاومت و کاربرد این محصول پرکاربرد ساختمانی را میبینید.
فرآیند تولید و روش پخت سرامیک
انواع سرامیک از نظر روش پخت
سرامیک از ترکیب خاک رس، شن، فلدسپار و آب ساخته میشود که پس از خشک شدن، تحت فشار پرس و در دمایی بین هزار تا هزار و سیصد درجه سانتیگراد پخته میشود. یکی از مهمترین معیارهای تقسیمبندی انواع سرامیک، تعداد دفعات پخت آن است؛ در روش تکپخت (مونوکوترا)، بدنه و لعاب همزمان و در یک مرحله حرارت میبینند که بیشتر برای سرامیک کف به کار میرود.
در مقابل، روش دوپخت (بیکوترا) که سابقه طولانیتری در تولید سرامیک دیوار دارد، بدنه و لعاب را در دو مرحله جداگانه میپزد؛ همین تفاوت در فرآیند، یکی از دلایل اصلی تنوع گستردهای است که امروز در بازار انواع سرامیک شاهد آن هستیم.
دستهبندی بر اساس لعاب سطحی
انواع سرامیک لعابدار و بدون لعاب
یکی از اصلیترین محورهایی که در بررسی انواع سرامیک باید به آن توجه کرد، وجود یا نبود لعاب روی سطح است. سرامیک لعابدار، لایهای شیشهمانند و رنگی روی سطح خام کاشی دارد که هم طرح و رنگ متنوعی ایجاد میکند و هم مقاومت آن را در برابر لک و خش افزایش میدهد. سرامیک بدون لعاب، در مقابل، رنگ و بافتش را مستقیماً از خاک رس یا رنگدانههای افزودهشده به آن میگیرد و در نتیجه، طرح روی سطح تا عمق بدنه هم ادامه پیدا میکند.
انواع سرامیک با پرداخت مات و براق
در میان سرامیکهای لعابدار، پرداخت سطحی میتواند مات، براق یا نیمهبراق (لاپاتو) باشد. سرامیک براق، نور را بهتر منعکس میکند و فضا را روشنتر نشان میدهد، اما در کف حمام یا فضاهای مرطوب، بهدلیل لغزندگی بیشتر، معمولاً توصیه نمیشود. سرامیک مات یا نیمهمات، در عوض، اصطکاک بیشتری دارد و برای کف فضاهای پرتردد یا مرطوب، انتخاب امنتری محسوب میشود.
سرامیک پرسلانی؛ نسل پیشرفتهتر سرامیک
انواع سرامیک پرسلانی فولبادی و دبلشارژ
سرامیک پرسلانی، با خاک متراکمتر و پخت در دمای بالاتر، جزو مقاومترین انواع سرامیک بهشمار میآید. نوع فولبادی آن، از خاک پرسلان یکدست ساخته میشود، طوریکه رنگ و بافت در تمام ضخامت بدنه یکسان است؛ به همین دلیل، حتی در صورت ایجاد خش یا لبپَر شدن، تغییر رنگی در سطح دیده نمیشود. نوع دبلشارژ، که از دو لایه خاک رس و خاک رنگی تشکیل شده، قیمتی مناسبتر دارد و بیشتر برای کف ساختمان استفاده میشود.
انواع سرامیک پرسلانی گلیزد
سرامیک پرسلانی گلیزد، لایه لعابی در دمای بالا روی سطح خود دارد که طرح و رنگ متنوعتری نسبت به فولبادی ایجاد میکند و در برابر لک و خراش هم مقاومت خوبی از خود نشان میدهد. همین ترکیب زیبایی و مقاومت، باعث شده این نوع سرامیک هم در دیوار و هم در کف، طرفداران زیادی داشته باشد.
دستهبندی بر اساس محل مصرف
انواع سرامیک کف و دیوار
از نظر محل مصرف، انواع سرامیک به دو گروه بزرگ کف و دیوار تقسیم میشوند که با هم تفاوتهای فنی مهمی دارند. سرامیک کف باید مقاومت سایشی و فشاری بالاتری داشته باشد تا در برابر تردد روزانه دوام بیاورد، در حالیکه سرامیک دیوار میتواند نازکتر و سبکتر باشد، چون وزنی جز خودش تحمل نمیکند و بیشتر نقش تزئینی دارد.
انواع سرامیک نما و فضای بیرونی
برای نمای بیرونی ساختمان، از میان انواع سرامیک، معمولاً نوع پرسلانی فولبادی مونوکالر با جذب آب بسیار پایین انتخاب میشود، چون در برابر یخزدگی و تغییرات دمایی هوای بیرون مقاومتر است. در نصب سرامیک نما، استفاده از بندهای ضدآب و پرهیز از ملات سیمانی خشک، برای جلوگیری از کنده شدن سرامیک در اثر تغییرات دما ضروری است.
دستهبندی بر اساس اندازه و فرم
انواع سرامیک از نظر ابعاد و قطعات بزرگ
ابعاد رایج انواع سرامیک در بازار، از مربعهای کوچک موزاییکی تا قطعات بزرگ اسلب با ابعادی مثل ۱۲۰ در ۸۰ یا حتی بزرگتر متغیر است. قطعات بزرگتر، تعداد بندکشی کمتری در سطح ایجاد میکنند و فضا را یکپارچهتر و مدرنتر نشان میدهند، اما نصب آنها به مهارت و تجهیزات تخصصیتری نیاز دارد و هزینه اجرا را هم افزایش میدهد.
سبکهای تزئینی و طرحهای خاص
انواع سرامیک موزاییکی و ترکوتا
در کنار سرامیکهای استاندارد، سرامیک موزاییکی با قطعات کوچک و ترکیب رنگی متنوع، برای دیوارهای تزئینی، حمام و استخر استفاده میشود. سرامیک ترکوتا، که از خاک رس طبیعی و بدون لعاب ساخته میشود، ظاهری گرم و روستایی دارد و در سبکهای مدیترانهای و سنتی محبوبیت زیادی دارد؛ هرچند بهدلیل تخلخل بالاتر، معمولاً نیاز به آببندی دورهای دارد.
انواع سرامیک طرح چوب و طرح سنگ
با پیشرفت تکنولوژی چاپ دیجیتال، امروزه بسیاری از انواع سرامیک با طرح چوب یا طرح سنگ طبیعی مثل مرمر و تراورتن تولید میشوند که ظاهری بسیار نزدیک به متریال اصلی دارند، اما با هزینه پایینتر و نگهداری بسیار سادهتر عرضه میشوند. این سرامیکها بهویژه برای کسانی که به دنبال ظاهر چوب یا سنگ اما بدون دردسرهای نگهداری آن هستند، گزینه محبوبی شدهاند.
مقایسه هزینه در برابر سایر پوششهای کف
انواع سرامیک از نظر مقرونبهصرفه بودن
در مقایسه با سنگ طبیعی، پارکت چوبی یا حتی برخی کفپوشهای صنعتی، بسیاری از انواع سرامیک همچنان یکی از مقرونبهصرفهترین گزینههای موجود برای پوشش کف و دیوار بهشمار میروند. سرامیکهای معمولی و دبلشارژ، قیمت پایینتری دارند و برای پروژههای با بودجه محدودتر مناسباند، در حالیکه سرامیکهای پرسلانی فولبادی و طرحهای وارداتی، قیمت بالاتری دارند اما در ازای آن، دوام و ظاهر لوکستری هم ارائه میدهند.
هزینه نصب هم بخشی جداییناپذیر از این مقایسه است؛ قطعات بزرگتر و سرامیکهای ریکتیفای، معمولاً به نیروی کار ماهرتر و در نتیجه هزینه اجرای بالاتری نیاز دارند، موضوعی که باید در بودجهبندی نهایی پروژه لحاظ شود.
پرسشهای متداول
انواع سرامیک؛ پاسخ به سوالات پرتکرار خریداران
آیا سرامیک پرسلانی همیشه گرانتر از سرامیک معمولی است؟ بهطور کلی بله، بهدلیل هزینه بالاتر مواد اولیه و فرآیند تولید، اما این هزینه اضافه معمولاً با دوام بیشتر و نیاز کمتر به تعویض، در بلندمدت جبران میشود.
آیا میتوان از یک نوع سرامیک هم برای کف و هم برای دیوار استفاده کرد؟ در بسیاری موارد بله، بهویژه در سرامیکهای پرسلانی که هم مقاومت کف را دارند و هم ظاهر مناسبی برای دیوار؛ اما توصیه میشود پیش از خرید، مشخصات فنی محصول از نظر ضخامت و ضریب لغزندگی بررسی شود.
آیا سرامیک طرح چوب یا طرح سنگ بهاندازه نمونه اصلی زیباست؟ با پیشرفت چاپ دیجیتال، بسیاری از این محصولات از فاصله نزدیک هم قابلتشخیص از متریال اصلی نیستند و از نظر عملی، مقاومت و نگهداری بسیار سادهتری نسبت به چوب یا سنگ طبیعی دارند.
جمعبندی
جمعبندی انواع سرامیک
همانطور که دیدیم، انواع سرامیک از نظر روش پخت، وجود لعاب، سطح مقاومت، ابعاد و طرح ظاهری، طیف گستردهای از گزینهها را در اختیار خریدار قرار میدهند. شناخت این تفاوتها، پیش از سفارش نهایی، کمک میکند سرامیکی متناسب با کاربرد واقعی هر فضا انتخاب شود و از مشکلات رایجی مثل لغزندگی، جذب آب بالا یا مقاومت ناکافی در برابر تردد روزانه جلوگیری گردد و در بلندمدت هزینه تعویض یا تعمیر ناخواسته را هم کاهش دهد.
بدون دیدگاه